Alpha 1 News

ΕΚΤ: Η ευρωζώνη και η Ελλάδα «γεράζουν», κι αυτό απειλεί την οικονομία

Σοβαρές δημοσιονομικές προκλήσεις θα προκαλέσει τις επόμενες δεκαετίες στην Ελλάδα και σε ολόκληρη την ευρωζώνη το δημογραφικό πρόβλημα, σύμφωνα με μελέτη ερευνητών της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, οι οποίοι συστήνουν ως καλύτερη δυνατή λύση την αύξηση των ηλικιών συνταξιοδότησης.

Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι, με δεδομένο ότι το προσδόκιμο ζωής αυξάνεται σταθερά, η γήρανση στην ευρωζώνη θα συμπιέσει σε βάθος χρόνου την ανάπτυξη και θα «κόψει» τα φορολογικά έσοδα, καθιστώντας έτσι πιο δύσκολη τη συγκράτηση του δημόσιου χρέους. Η μετανάστευση βοηθά, τονίζουν, αλλά δεν λύνει το πρόβλημα.

Η ΕΚΤ εκτιμά πως το 2070 στην Ελλάδα για κάθε εκατό ανθρώπους που είναι σε παραγωγική ηλικία για εργασία (18 έως 64 ετών) θα υπάρχουν εξήντα-τρεις που θα είναι 65 ετών και άνω. Η σημερινή αναλογία είναι 33 προς 100, που σημαίνει ότι σταδιακά η πλάστιγγα θα γείρει σκληρά σε βάρος του απασχολούμενου πληθυσμού.

Μόνον η Πορτογαλία προβλέπεται ότι θα έχει χειρότερη αναλογία από την Ελλάδα το 2070, ενώ παρόμοια προβλήματα με τη χώρα μας εκτιμάται πως θα έχουν η Κύπρος και η Ιταλία.

Για το σύνολο της ευρωζώνης, οι αναλυτές της Ευρωτράπεζας υπολογίζουν πως το 2070 θα υπάρχουν πενήντα-δύο ηλικιωμένοι ανά εκατό ανθρώπους σε ηλικία εργασίας, τη στιγμή που το 2016 η αντίστοιχη αναλογία ήταν μόλις 30%.

Οι δημογραφικές πιέσεις θα υποχρεώσουν τα κράτη της ευρωζώνης να αυξήσουν τις δαπάνες τους για να υποστηρίξουν τους περισσότερους και μακροβιότερους ηλικιωμένους, με τους ερευνητές να υπολογίζουν ότι οι μεγαλύτερες αυξήσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ θα διαπιστωθούν στην παροχή περίθαλψης και μακροχρόνιας βοήθειας.

Στην Ελλάδα, η συνταξιοδοτική δαπάνη αναμένεται να μειωθεί κατά δυο μονάδες του ΑΕΠ έως το 2060, όμως αντίθετα το κόστος για τη φροντίδα και την περίθαλψη των ηλικιωμένων θα αυξηθεί αθροιστικά κατά περισσότερες από τρεις μονάδες.

Σοβαρά τα προβλήματα
Η μείωση των εργαζόμενων ως μέρος του συνόλου του πληθυσμού εκτιμάται πως θα επηρεάσει αρνητικά και τα φορολογικά έσοδα, καθώς εάν δεν αυξηθούν οι συντελεστές οι εισροές από τη φορολόγηση της παραγωγής θα πέσουν. Πτώση αναμένεται να παρατηρηθεί και στα έσοδα από το ΦΠΑ.

Όλα αυτά οδηγούν στο συμπέρασμα ότι οι κυβερνήσεις της ευρωζώνης θα δυσκολεύονται όλο και περισσότερο να περιορίσουν το δημόσιο χρέος τους και να διατηρήσουν τη δημοσιονομική πειθαρχία.

Λύση η αύξηση των ορίων
Με αυτά τα δεδομένα, οι ερευνητές της ΕΚΤ υπογραμμίζουν ότι οι χώρες του ευρώ θα πρέπει να επιμείνουν σε ασφαλιστικές μεταρρυθμίσεις, συστήνοντας έμφαση στην αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης.

Με βάση το μοντέλο που χρησιμοποίησαν οι αναλυτές, η αύξηση των ορίων για συνταξιοδότηση μπορεί να τονώσει το κατά κεφαλήν εισόδημα, την κατανάλωση και την απασχόληση. Αντίθετα, άλλα δυνητικά μέτρα όπως η μείωση εισφορών και η αύξηση των φόρων διαπιστώθηκε ότι πλήττουν την οικονομία.